LEKCJA 33: WSKAŹNIKI DO OBIEKTÓW.  
________________________________________________________________ 
W trakcie tej lekcji dowiesz się, jak posługiwać się obiektami  
za pośrednictwem wskaźników.  
________________________________________________________________ 
 
Wskaźniki do obiektów funkcjonują podobnie jak wskaźniki do  
struktur. Operator -> pozwala na dostęp zarówno do danych jak i  
do funkcji. Dla przykładu wykorzystamy obiekt naszej prywatnej  
klasy Licznik.  
 
class Licznik 
{  
public:  
  char moja_litera;  
  int ile;  
  Licznik(char znak) { moja_litera = z; ile = 0; }  
  void Skok_licznika(void) { ile++; } 
};  
 
Aby w programie można było odwołać się do obiektu nie poprzez  
nazwę a przy pomocy wskaźnika, zadeklarujemy wskaźnik do  
obiektów klasy Licznik: 
 
Licznik *p;  
 
Wskaźnik w programie możemy zastosować np. tak:  
 
p->Skok_licznika();  
 
(czytaj: Wywołaj metodę "Skok_licznika()" w stosunku do obiektu  
wskazywanego w danym momencie przez wskaźnik p) 
 
Trzeba pamiętać, że sama deklaracja w przypadku referencji i  
wskaźników nie wystarcza. Przed użyciem należy jeszcze  
zainicjować wskaźnik w taki sposób, by wskazywał na nasz  
obiekt-licznik. Wskaźnik do obiektu inicjujemy w taki sam sposób 
 
jak każdy inny pointer:  
 
p = &Obiekt;  
 
Możemy przystąpić do utworzenia programu przykładowego.  
 
[P119.CPP] 
  
# include "ctype.h"    
# include "iostream.h"    
   
class Licznik   
{    
public:    
  char moja_litera;    
  int ile;    
  Licznik(char z) { moja_litera = z; ile = 0; }    
  void Skok_licznika(void) { ile++; }   
};    
   
void main()    
{    
  char znak;    
  cout << "\nPodaj litere do zliczania: ";    
  cin >> znak;   
   
  Licznik Obiekt1(znak), Obiekt2('a'), *p1, *p2;    
  p1 = &Obiekt1;   
  p2 = &Obiekt2;  
  cout << "\n Wpisz ciag znakow";   
  cout << "zakonczony kropka [.] i [Enter] \n";   
  for(;;)   
     {    
      cin >> znak;    
      if(znak == '.') break;   
      if(znak == p1->moja_litera) p1->Skok_licznika();    
      if(znak == p2->moja_litera) p2->Skok_licznika();  
     }    
  cout << "\nBylo " << p1->ile;   
  cout << " liter: " << p1->moja_litera;    
  p1 = p2;  
  cout << "\nBylo " << p1->ile;   
  cout << " liter: " << p1->moja_litera;    
}    
   
  
Możemy oczywiście np. stosować przypisanie, inkrementować i  
dekrementować pointer oraz realizować arytmetykę na wskaźnikach  
dokładnie tak samo, jak w przypadku innych zmiennych.  
 
this - WSKAŹNIK SPECJALNY.  
 
Poświęcimy teraz chwilę uwagi pewnemu specjalnemu wskaźnikowi.  
Specjalnemu (i ważnemu) na tyle, że aż "dorobił się" w C++  
własnego słowa kluczowego "this".  
 
Każdej funkcji - metodzie zadeklarowanej wewnątrz klasy zostaje  
w momencie wywołania w niejawny sposób (ang. implicitly)  
przekazany wskaźnik do obiektu (w stosunku do którego funkcja ma 
 
zadziałać). Pointer wskazuje funkcji w pamięci ten obiekt,  
którego członkiem jest dana funkcja. Bez istnienia takiego  
właśnie wskaźnika nie moglibyśmy stosować spokojnie funkcji, nie 
 
moglibyśmy odwoływać się do pola obiektu, gdybyśmy nie wiedzieli 
 
jednoznacznie, o który obiekt chodzi. Program posługuje się  
automatycznie niejawnym wskaźnikiem do obiektu (ang. implicit  
pointer). Możemy wykorzystać ten istniejący, choć do tej pory  
nie widoczny dla nas pointer posługując się słowem kluczowym  
this (ten). This pointer wskazuje na obiekt, do którego należy  
funkcja. Korzystając z tego wskaźnika funkcja może bez cienia  
wątpliwości zidentyfikować właśnie ten obiekt, z którym pracuje  
a nie obiekt przypadkowy.  
 
[!!!] FUNKCJE KATEGORII static NIE OTRZYMUJĄ POINTERA this.  
Należy pamiętać, że wskaźnik this istnieje wyłącznie podczas  
wykonywania metod (ang. class member function execution), za  
wyjątkiem funkcji statycznych. 
 
Jeśli w programie zadeklarujemy klasę Klasa:  
 
class Klasa  
{  
  int dane; 
 ... 
} 
 
a wewnątrz tej klasy metodę Pokazuj():  
 
class Klasa  
{  
  int dane; 
public:  
  void Pokazuj();  
 ...  
}  
 
void Klasa::Pokazuj(void)  
{  
  cout << dane;  
}  
 
To zdefiniowanie funkcji Pokazuj() z zastosowaniem pointera this 
 
i notacji wskaźnikowej (p->), jak poniżej, będzie równoważne:  
 
void Klasa::Pokazuj(void)  
{  
  cout << this->dane;  
}  
 
Przypomnijmy, że taka notacja wskaźnikowa oznacza:  
"Wyprowadź zawartość pola "dane" obiektu, na który wskazuje  
wskaźnik" (ponieważ jest to wskaźnik this, więc chodzi o własny  
obiekt).